ប្រវត្តិបុគ្គលល្បីៗប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោក

អ្នករុករកល្បីល្បាញ ១០រូបដែលបានផ្លាស់ប្ដូរពិភពលោក

នៅពេលដែលជនជាតិអឺរ៉ុបបានចាប់ផ្តើមជិះទូកឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិចដំបូងដើម្បីស្វែងរកផ្លូវថ្មីទៅកាន់ប្រទេសចិន និងបូព៌ាប៉ុន្តែអ្វីដែលពួកគេបានរកឃើញគឺច្រើនជាងអ្វីដែលពួកគេនឹកស្មានដល់គឺពិភពលោកថ្មី។ ស្វែងយល់បន្ថែមអំពីអ្នករុករកដ៏ល្បីល្បាញបំផុតមួយចំនួននៃប្រវត្តិសាស្ត្រនិងការរកឃើញបដិវត្តរបស់ពួកគេ៖

Marco Polo

Marco Polo គឺជាអ្នករុករក Venetian ដែលត្រូវបានគេស្គាល់តាមរយៈសៀវភៅ The Travels of Marco Polo ដែលពិពណ៌នាអំពីដំណើរនិងបទពិសោធន៍របស់គាត់នៅអាស៊ី។ polo ជាមួយក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់បានធ្វើដំណើរពីអឺរ៉ុបទៅអាស៊ីពីឆ្នាំ ១២៧១ ដល់ ១២៩៥ ដែលនៅក្នុងប្រទេសចិនរយៈពេល ១៧ ឆ្នាំ ជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមក polo បានឡើងឋានៈជាអភិបាលនៃទីក្រុងចិន។ ក្រោយមក Kublai Khan បានតែងតាំងគាត់ជាមន្រ្តីក្រុមប្រឹក្សាឯកជន ដែលជាអ្នកត្រួតពិនិត្យពន្ធនៅទីក្រុង Yanzhou។ នៅឆ្នាំ ១២៩២ គាត់បានចាកចេញពីប្រទេសចិនដោយធ្វើជាអ្នកសម្របសម្រួលតាមផ្លូវព្រះនាងម៉ុងហ្គោលដែលត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅ Persia។ ភាគច្រើននៃអ្វីដែលគាត់បានអះអាង និងបានឃើញត្រូវបានផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយអ្នកស្រាវជ្រាវសិក្សា និងអ្នកដទៃទៀត។ រឿងរ៉ាវរបស់ polo បានជំរុញឱ្យមានអ្នកផ្សងព្រេងជាច្រើនរាប់មិនអស់ឱ្យចាប់ផ្តើមមើលពិភពលោក។

Christopher Columbus

Christopher Columbus គឺជាអ្នករុករកអ៊ីតាលី។ Columbus បានទៅសមុទ្រដំបូងជាក្មេងជំទង់ដោយចូលរួមក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាច្រើននៅសមុទ្រ Mediterranean និង Aegean។ ការធ្វើដំណើរបែបនេះទៅកាន់កោះ Khios នៅប្រទេស Greece បាននាំគាត់មកជិតបំផុតនៅអាស៊ី។ នៅឆ្នាំ ១៤៩២ គាត់បានជិះទូកឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រ Atlantic ពីរ អេស្ប៉ាញ នៅក្នុង Santa Maria ដោយមាននាវា Pinta និង Niña ជាមួយគ្នាដោយសង្ឃឹមថានឹងរកឃើញផ្លូវថ្មីទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌា។ នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៤៩២ និង ១៥០៤ គាត់បានធ្វើដំណើរសរុបចំនួន ៤ដង ទៅកាន់ Caribbean និងអាមេរិកខាងត្បូង។ Columbus ប្រហែលជាស្លាប់ដោយសារជំងឺរលាកសន្លាក់ធ្ងន់ធ្ងរបន្ទាប់ពីឆ្លងរោគនៅថ្ងៃទី ២០ ខែឧសភាឆ្នាំ ១៥០៦ តែគាត់ជឿជាក់ថាគាត់បានរកឃើញផ្លូវខ្លីមួយទៅកាន់ទ្វីបអាស៊ី។

Amerigo Vespucci

America ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះតាម Amerigo Vespucci, ជាអ្នកធ្វើនាវាចរនិងអ្នករុករក Florentine ដែលដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរុករកពិភពលោកថ្មី។ នៅថ្ងៃទី ១០ ខែឧសភាឆ្នាំ ១៤៩៧ Vespucci បានធ្វើដំណើរតាមកប៉ាល់លើកដំបូងរបស់គាត់ដោយចេញដំណើរពីរ Cadiz ជាមួយនឹងនាវាអេស្ប៉ាញ។ នៅខែឧសភាឆ្នាំ ១៤៩៩ ដោយជិះទូកក្រោមទង់ជាតិអេស្បាញ Vespucci បានចាប់ផ្តើមបេសកកម្មបន្ទាប់របស់គាត់ក្នុងនាមជាអ្នកធ្វើនាវាចរម្នាក់ក្រោមបញ្ជារបស់ Alonzo de Ojeda។ ឆ្លងកាត់ខ្សែអេក្វាទ័រពួកគេបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ឆ្នេរដែលឥឡូវជា Guyana ដែលវាត្រូវបានគេជឿជាក់ថា Vespucci បានចាកចេញពីរ Ojeda ហើយបន្តទៅរុករកឆ្នេរសមុទ្រ Brazil។ ក្នុងអំឡុងពេលធ្វើដំណើរនេះ Vespucci ត្រូវបានគេនិយាយថាបានរកឃើញទន្លេអាម៉ាហ្សូននិង Cape St. Augustine។

នៅលើការធ្វើដំណើរលើកទីបីនិងជោគជ័យបំផុតរបស់គាត់ គាត់បានរកឃើញទីក្រុង Rio de Janeiro និង Rio de la Plata សព្វថ្ងៃ។ ដោយជឿជាក់ថាគាត់បានរកឃើញទ្វីបថ្មីគាត់បានហៅថាអាមេរិកខាងត្បូងជាពិភពលោកថ្មី។ នៅឆ្នាំ ១៥០៧ អាមេរិចត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមគាត់។ គាត់បានទទួលមរណភាពដោយសារជំងឺគ្រុនចាញ់នៅ Seville ប្រទេសអេស្ប៉ាញនៅថ្ងៃទី ២២ ខែកុម្ភៈឆ្នាំ ១៥១២ ។

John Cabot

John Cabot គឺជាអ្នករុករក Venetian និងជាអ្នកធ្វើនាវាចរដែលត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារការធ្វើដំណើររបស់គាត់ទៅអាមេរិកខាងជើងឆ្នាំ ១៤៩៧ ជាកន្លែងដែលគាត់បានធ្វើការទាមទារអង់គ្លេសអោយចុះចតនៅកាណាដាដោយធ្វើខុសចំពោះអាស៊ី។ ទីតាំងជាក់លាក់នៃការចុះចតរបស់ Cabot គឺជាប្រធានបទដែលមានភាពចម្រូងចម្រាស។ ប្រវត្ដិវិទូខ្លះជឿថា Cape Breton ឬដីគោក Nova Scotia អ្នកផ្សេងទៀតជឿជាក់ថាគាត់ប្រហែលជាបានចុះចតនៅ Newfoundland, Labrador ឬសូម្បីតែ Maine បន្ទាប់ពីបានធ្វើដំណើរតាមទូកនៅខែឧសភាឆ្នាំ ១៤៩៨ សម្រាប់ការធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅអាមេរិកខាងជើងវិញគាត់បានបាត់ខ្លួនហើយថ្ងៃចុងក្រោយរបស់ Cabot នៅតែជាអាថ៌កំបាំងដដែល។ វាត្រូវបានគេជឿជាក់ថា Cabot បានស្លាប់ក្នុងឆ្នាំ ១៤៩៩ ឬ ១៥០០ ប៉ុន្តែការស្លាប់របស់គាត់នៅតែជាអាថ៌កំបាំងដដែល។

នៅខែកុម្ភៈឆ្នាំ ១៤៩៨ Cabot ត្រូវបានផ្តល់ការអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើដំណើរថ្មីទៅអាមេរិកខាងជើង។ នៅខែឧសភាឆ្នាំនោះគាត់បានចាកចេញពីរ Bristolប្រទេសអង់គ្លេសដោយមាននាវាចំនួន ៥ និងនាវិក ៣០០ នាក់ នៅលើផ្លូវមួយនាវាមួយបានបិទហើយបានធ្វើដំណើរទៅប្រទេសអៀរឡង់ខណៈដែលនាវា ៤ គ្រឿងទៀតបានបន្តដំណើរទៅមុខទៀត ពីរចំណុចនេះមានតែការប៉ាន់ស្មានអំពីវាសនានៃការធ្វើដំណើររបស់ Cabot។

Ferdinand Magellan

ក្នុងពេលបម្រើការនៅអេស្បាញអ្នករុករកព័រទុយហ្កាល់គឺលោក Ferdinand Magellan បានដឹកនាំការធ្វើដំណើរតាមរុករកអ៊ឺរ៉ុបជាលើកដំបូងដើម្បីធ្វើដំណើរជុំវិញពិភពលោក កាលពីក្មេង Magellan បានសិក្សាធ្វើផែនទីនិងរុករក។ នៅឆ្នាំ ១៥០៥ នៅពេលដែល Magellan អាយុ ២០ ឆ្នាំគាត់បានចូលរួមជាមួយកងនាវាព័រទុយហ្កាល់ដែលកំពុងធ្វើដំណើរទៅអាហ្វ្រិកខាងកើត។ នៅឆ្នាំ ១៥០៩ គាត់បានបង្ហាញខ្លួនគាត់នៅឯសមរភូមិ Diu ដែលក្នុងនោះព័រទុយហ្កាល់បានបំផ្លាញកប៉ាល់អេហ្ស៊ីបនៅសមុទ្រអារ៉ាប់។ ពីរឆ្នាំក្រោយមកគាត់បានរុករក Malacca ដែលមានទីតាំងនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីបច្ចុប្បន្ននិងបានចូលរួមក្នុងការដណ្តើមយកកំពង់ផែ Malacca។

នៅឆ្នាំ ១៥១៩ ជាមួយនឹងការគាំទ្ររបស់ Holy Roman ព្រៈចៅអធិរាជ Charles V លោក Megallan បានរៀបចំស្វែងរកផ្លូវប្រសើរមួយទៅកាន់កោៈ Spice។ នៅខែមិនា ឆ្នាំ ១៥១៩ កងនាវារបស់ Magellan បានទៅដល់កោៈ Homhom នៅលើគែមនៃប្រទេសហ្វិលីពីនដែលមានបុរសតិចជាង ១៥០នាក់ក្នុងចំណោម ២៧០នាក់ដែលបានចាប់ផ្ដើមបេសកកម្ម ។ Magellan បានធ្វើពាណិកម្មជាមួយរាជបុត្រ Rajah Humabon ដែលជាស្ដេចកោៈហើយចំណងត្រូវបានបង្កើតឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ នាវាអេស្បាញឆាប់បានចូលរួមក្នុងសង្រ្គាមរវាង Humabon និងមេដឺកនាំគូរប្រជែងម្នាក់ទៀតនឹង Magellan ត្រូវបានគេសម្លាប់នៅសមរភូមិនៅថ្ងៃ ២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៥២១។

Hernan Cortes

Hernán Cortés គឺជាជនជាតិអេស្ប៉ាញដែលបានស្រាវជ្រាវអាមេរិកកណ្តាល, Montezuma និងចក្រភព Aztec។ ដំបូងគាត់បានបើកទូកទៅពិភពថ្មីនៅអាយុ ១៩ឆ្នាំ Cortés ក្រោយមកបានចូលរួមបេសកកម្មទៅ Cuba នៅឆ្នាំ ១៥១៨ គាត់បានចេញដំណើរទៅរុករកម៉ិកស៊ិក។ Cortésបានក្លាយជាសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយជនជាតិដើមភាគតិចមួយចំនួនដែលគាត់បានជួបនៅក្នុងប្រទេសម៉ិកស៊ិក ប៉ុន្តែជាមួយអ្នកដទៃទៀតគាត់បានប្រើកម្លាំងដ៏សាហាវដើម្បីយកឈ្នះម៉ិកស៊ិក។ គាត់បានប្រយុទ្ធជាមួយអ្នកចម្បាំង Cholula បន្ទាប់មកគាត់បានផ្តោតលើការកាន់កាប់ចក្រភព Aztec។ នៅក្នុងការប្រយុទ្ធបង្ហូរឈាមរបស់ពួកគេដើម្បីការត្រួតត្រាលើ Aztecs គាត់ត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថាបានសម្លាប់ជនជាតិដើមភាគតិច ១០០,០០០ នាក់។ ស្តេច Charlesទី ១នៃប្រទេសអេស្បាញ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអធិរាជរ៉ូម៉ាំងបានតែងតាំងគាត់ជាអភិបាលនៃប្រទេសអេស្បាញថ្មីនៅឆ្នាំ ១៥២២ ។

Sir Francis Drake

ឧត្តមនាវីអង់គ្លេស Sir Francis Drake គឺជាមនុស្សទី ២ ដែលបានធ្វើដំណើរជុំវិញពិភពលោកនិងជាអ្នកជិះសេះដ៏ល្បីល្បាញបំផុតនៅសម័យ Elizabethan នៅឆ្នាំ ១៥៧៧ Drake ត្រូវបានគេជ្រើសរើសជាមេដឹកនាំនៃបេសកកម្មដែលមានបំណងដើរកាត់អាមេរិកខាងត្បូងឆ្លងកាត់ច្រក Magellan និងរុករកឆ្នេរដែលលាតសន្ធឹង។ Drake បានបញ្ចប់ដំណើរដោយជោគជ័យហើយត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រីយានី Elizabeth ទី ១ យាងត្រឡប់មកវិញដោយជោគជ័យនៅឆ្នាំ ១៥៨០ ។ គាត់បានស្លាប់នៅឆ្នាំ ១៥៩៦ ដោយសារជំងឺរាគរូសបន្ទាប់ពីបំពេញបេសកកម្មវាយលុកមិនបានជោគជ័យ។

Sir Walter Raleigh

Sir Walter Raleigh ជាអ្នករុករក អង់គ្លេស ទាហាន និងអ្នកនិពន្ធ។ នៅអាយុ ១៧ ឆ្នាំគាត់បានប្រយុទ្ធជាមួយជនជាតិ French Huguenots ហើយក្រោយមកបានសិក្សានៅឯ Oxford គាត់បានមហាក្សត្រី Elizabeth ពេញចិត្ត បន្ទាប់ពីបានបម្រើក្នុងជួរកងទ័ពរបស់នាងនៅ Ireland ហើយក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំបានក្លាយជាប្រធានក្រុមនៃឆ្មាំមហាក្សត្រីយានី។

អ្នកគាំទ្រដំបូងនៃអាណានិគមអាមេរិចខាងជើង Raleigh បានព្យាយាមបង្កើតអាណានិគម ប៉ុន្តែមហាក្សត្រីបានហាមឃាត់មិនឱ្យគាត់ចាកចេញ។ នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៥៨៥ និង ១៥៨៨ គាត់បានវិនិយោគក្នុងបេសកកម្មជាច្រើននៅលើមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកដោយព្យាយាមបង្កើតអាណានិគមនៅជិតរ៉ូណននៅឆ្នេរសមុទ្រដែលឥឡូវនេះជារដ្ឋ North Carolina ហើយដាក់ឈ្មោះវាថា“ Virginia” ដើម្បីជាកិត្តិយសដល់មហាក្សត្រីElizabeth។ ដោយត្រូវបានការចោទប្រកាន់ពីរស្ដេច James , Raleigh ត្រូវបានគេចាប់ដាក់គុកហើយទីបំផុតត្រូវបានគេសម្លាប់។

James Cook

James Cook គឺជាប្រធានក្រុមនាវាចរ និងជាអ្នករុករក។ បន្ទាប់ពីបម្រើជាកូនជាងលោក Cook បានចូលបម្រើការងារនៅកងទ័ពជើងទឹកអង់គ្លេសហើយនៅអាយុ ២៩ ឆ្នាំគាត់ត្រូវបានតម្លើងឋានៈជាមេនាវា។ ក្នុងកំឡុងពេលសង្រ្គាមប្រាំពីរឆ្នាំ (១៧៥៦-១៧៦៣) គាត់បានបញ្ជានាវាដែលត្រូវបានចាប់យកសម្រាប់កងនាវាចរភូមិន្ទ នៅឆ្នាំ ១៧៦៨ លោកបានបញ្ជាបេសកកម្មវិទ្យាសាស្ត្រដំបូងនៅប៉ាស៊ីហ្វិក។

នៅឆ្នាំ ១៧៧០ នៅលើនាវារបស់គាត់ HMB Endeavour, លោក Cook បានសាកទៅប្រទេសនូវែលសេឡង់ និងឃើញថ្មប៉ប្រះទឹកដ៏អស្ចារ្យរបស់អូស្ត្រាលី។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមកតំបន់នេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាតំបន់មួយដែលមានគ្រោះថ្នាក់បំផុតក្នុងពិភពលោកក្នុងការធ្វើនាវាចរណ៍ ក្រោយមកគាត់បានបកស្រាយពីអត្ថិភាពនៃ Terra Australis ដែលជាទ្វីបដ៏អស្ចារ្យនៅភាគខាងត្បូង។ ដំណើររបស់ cook បានជួយណែនាំអ្នករុករកជំនាន់ក្រោយ និងបានផ្តល់ផែនទីត្រឹមត្រូវដំបូងគេនៅប៉ាស៊ីហ្វិក។

Francis Pizarro

ក្នុងឆ្នាំ ១៥១៣ អ្នករុករកជនជាតិអេស្ប៉ាញនិងជាអ្នកសញ្ជ័យ Francisco Pizarro បានចូលរួមជាមួយ Vasco Núñez de Balboa ក្នុងការដើរក្បួនរបស់គាត់ទៅកាន់សមុទ្រខាងត្បូងដែលឆ្លងកាត់កោះ Isthmus នៃ Panama។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការធ្វើដំណើររបស់ពួកគេ Balboa និង Pizarro បានរកឃើញអ្វីដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកទោះបីជា Balboa ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ថាជាអ្នកដំបូងក៏ដោយដូច្នេះត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាការរកឃើញដំបូងរបស់អឺរ៉ុបនៅមហាសមុទ្រ។

ក្នុងឆ្នាំ ១៥២៨ Pizarro បានវិលត្រឡប់ទៅប្រទេសអេស្ប៉ាញវិញហើយបានគ្រប់គ្រងដើម្បីទទួលបានគណៈកម្មការពីអធិរាជ។ Charles V . Pizarro ត្រូវយកឈ្នះលើទឹកដីភាគខាងត្បូងនិងបង្កើតខេត្តថ្មីរបស់អេស្បាញនៅទីនោះ។ នៅឆ្នាំ ១៥៣២ អមដោយបងប្អូនរបស់គាត់ Pizarro បានផ្តួលរំលំមេដឹកនាំ Atahualpa និងបានយកឈ្នះប្រទេស Peru។ បីឆ្នាំក្រោយមកគាត់បានបង្កើតទីក្រុងថ្មីរបស់លីម៉ា។ យូរៗទៅភាពតានតឹងកាន់តែខ្លាំងឡើង អ្នកដណ្តើមបានវាយលុកប្រទេស Peru និងអ្នកដែលបានមកដល់ក្រោយដើម្បីទទួលយកការទាមទារមួយចំនួននៅក្នុងខេត្តថ្មីរបស់អេស្ប៉ាញ ជម្លោះនេះទីបំផុតនាំឱ្យមានការធ្វើឃាត Pizarro នៅឆ្នាំ ១៥៤១។

Related posts
ប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោក

ព្រុយណេ៖ ដំណើរក្នុងការទទួលឯករាជ្យពីអង់គ្លេស

ប្រវត្តិបុគ្គលល្បីៗ

ប្រវត្តិ និង ដំបូន្មានអប់រំកូនល្អៗរបស់ភរិយាប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីងពីង អ្នកស្រី Peng Liyuan

ប្រវត្តិបុគ្គលល្បីៗ

ប្រវត្តិអតិតភរិយារបស់មហាសេដ្ឋីបច្ចេកវិទ្យា Bill Gate លោកស្រី Melinda Gate

ប្រវត្តិបុគ្គលល្បីៗ

មហាសេដ្ឋីវ័យក្មេង Kylie Jenner ដែលបង្កើតទ្រព្យសម្បត្តិជាង១ពាន់លានដុល្លារត្រឹមអាយុ២៣ឆ្នាំ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *