ប្រវត្តិបុគ្គលល្បីៗ

នាង Malala Yousafzai បានក្លាយជាអ្នកតស៊ូមតិដើម្បីការអប់រំដែលទទួលបានរង្វាន់ណូប៊ែលសន្តិភាពទាំងវ័យក្មេង

កាលពីក្មេង Malala Yousafzai បានប្រឆាំងនឹងក្រុមតាលីបង់នៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ហើយបានទាមទារឱ្យក្មេងស្រី ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យទទួលបានការអប់រំ។ នាងត្រូវបានខ្មាន់កាំភ្លើងតាលីបានបាញ់ចំក្បាលកាលពីឆ្នាំ ២០១២ ប៉ុន្តែបានរួចជីវិត។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ នាងបានក្លាយជាមនុស្សក្មេងជាងគេដែលទទួលបានពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព។

តើម៉ាឡាឡាយូស្សាហ្សាយជានរណា?

Malala Yousafzai គឺជាអ្នកតស៊ូមតិផ្នែកអប់រំក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ដែលមានអាយុត្រឹមតែ ១៧ឆ្នាំ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ នឹងបានក្លាយជាមនុស្សក្មេងជាងគេក្នុងការឈ្នះរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព បន្ទាប់ពីបានរួចផុតពីការប៉ុនប៉ងធ្វើមនុស្សឃាតដោយពួកសកម្មប្រយុទ្ធតាលីបង់។ នាង Yousafzai បានក្លាយជាអ្នកតស៊ូមតិដើម្បីការអប់រំរបស់ក្មេងស្រី នៅពេលនាងខ្លួនឯងនៅក្មេងដែលជាហេតុធ្វើឱ្យក្រុមតាលីបង់ចេញសេចក្តីប្រកាសគំរាមសម្លាប់លើរូបនាង។

See the source image

នៅថ្ងៃទី ៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ ខ្មាន់កាំភ្លើងម្នាក់បានបាញ់សម្លាប់នាង Yousafzai នៅពេលដែលនាងកំពុងធ្វើដំណើរចេញពីសាលាត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ។ ហើយការសម្លាប់នេះគឺត្រូវបានបរាជ័យ ហើយនាងបានរួចផុតពីផ្លូវមច្ចុរាជ ហើយបន្តរស់រានមានជីវិត ហើយនាងក៏បានបន្តនិយាយពីសារសំខាន់នៃការអប់រំដដែល។

ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ នាងបានថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិ និង បានបោះពុម្ពសៀវភៅដំបូងរបស់នាងគឺ«ខ្ញុំគឺជាម៉ាឡាឡា, I Am Malala»នៅក្នុងឆ្នាំនេះផងដែរ។

ជីវិតក្នុងវ័យក្មេង

នាង Malala Yousafzai កើតនៅថ្ងៃទី ១២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៧ នៅ Ming Mingora ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ Swat Valley របស់ប្រទេសនេះ។

See the source image

ក្នុងរយៈពេលពីរ បីឆ្នាំដំបូងនៃជីវិតរបស់នាង ស្រុកកំណើតរបស់ Malala Yousafzai នៅតែជាកន្លែងទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយម ដែលមានជនបរទេស និង អ្នកទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកជាច្រើនបានទៅទស្សនា។ អ្វីដែលពិសេសជាងនេះទៅទៀត ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាកន្លែងដ៏អស្ចារ្យមួយសម្រាប់ការប្រារព្ធពិធីបុណ្យរដូវក្តៅ។ ប៉ុន្តែអ្វីគ្រប់យ៉ាងត្រូវបានប្រែប្រួល បន្ទាប់ពីតំបន់នេះត្រូវបានពួកសកម្មប្រយុទ្ធតាលី ចូលលុកលុយ និង បានព្យាយាមកាន់កាប់ គ្រប់គ្រង់នៅក្នុងតំបន់នេះ។

សកម្មជនអប់រំ

Yousafzai បានចូលរៀននៅសាលាមួយដែលឪពុករបស់នាងដែលជាអ្នកអប់រំឈ្មោះ Ziauddin Yousafzai ដែលអ្នកបានបង្កើតសាលាមួយនេះឡើង។ បន្ទាប់ពីក្រុមតាលីបង់បានចាប់ផ្តើមវាយប្រហារសាលារៀនរបស់ក្មេងស្រី នៅ Swat នាង Yousafzai បានថ្លែងសុន្ទរកថានៅ Peshawar ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន កាលពីខែកញ្ញាឆ្នាំ២០០៨ ចំណងជើងនៃការនិយាយរបស់នាងគឺ “តើពួកតាលីបង់ហ៊ានដកសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានរបស់ខ្ញុំទៅការអប់រំយ៉ាងដូចម្តេច?”

នៅដើមឆ្នាំ ២០០៩ នៅពេលនាងមានអាយុ ១១ ឆ្នាំនាង Yousafzai បានចាប់ផ្តើមសរសេរប្លក់សម្រាប់សារពត៌មាន BBC អំពីការរស់នៅក្រោមការគំរាមកំហែងរបស់ពួកតាលីបង់ ដើម្បីបដិសេធការមិនអោយតម្លៃលើសិទ្ធក្នុងការអប់រំរបស់នាង។ ដើម្បីលាក់បាំងអត្តសញ្ញាណនាងបានប្រើឈ្មោះ ហ្គុលម៉ាកៃ ប៉ុន្តែទោះយ៉ាងណានាងត្រូវបានគេបង្ហាញឱ្យដឹងថាជាអ្នកសរសេរប្លក់របស់BBCនៅក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំនោះដែរ។

See the source image

ជាមួយនឹងវេទិកាសាធារណៈដែលកំពុងកើនឡើង Yousafzai បានបន្តនិយាយអំពីសិទ្ធិរបស់នាង និង សិទ្ធិរបស់ស្ត្រីទាំងអស់ចំពោះការអប់រំ។ សកម្មភាពរបស់នាងបានធ្វើឱ្យមានការតែងតាំងជាបេក្ខភាពសម្រាប់ពានរង្វាន់កុមារអន្តរជាតិនៅឆ្នាំ ២០១១ ហើយនៅក្នុងឆ្នាំដដែលនេះ នាងទទួលបានរង្វាន់សន្តិភាពយុវជនជាតិប៉ាគីស្ថានថែមទៀតផង។

Yousafzai និង ក្រុមគ្រួសាររបស់នាងបានដឹងថាពួកសកម្មប្រយុទ្ធតាលីបង់បានចេញសេចក្តីប្រកាសគំរាមសម្លាប់ដល់រូបនាង ដោយសារតែសកម្មភាពរបស់នាង។ ទោះបីជានាង Yousafzai មានការភ័យខ្លាចចំពោះសុវត្ថិភាពរបស់ឪពុកនាង ដែលជាសកម្មជនប្រឆាំងតាលីបង់ក៏ដោយ នាង និង ក្រុមគ្រួសាររបស់នាងមានអារម្មណ៍ថាក្រុមជ្រុលនិយមនឹងមិនធ្វើបាបកុមារនោះទេ។

ការបាញ់ធ្វើឃាតដោយពួកតាលីបង់

នៅថ្ងៃទី ៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ នៅពេលដែល Yousafzai អាយុ ១៥ ឆ្នាំកំពុងជិះឡានក្រុងជាមួយមិត្តភក្តិនៅតាមផ្លូវពេលចេញពីសាលារៀន នៅពេលនោះមានខ្មាន់កាំភ្លើងពាក់ម៉ាស់ម្នាក់បានឡើងជិះឡានក្រុងហើយបានទាមទារអោយដឹងថាក្មេងស្រីនោះឈ្មោះYousafzai។ នៅពេលដែលមិត្តភក្តិរបស់នាងមើលឆ្ពោះទៅរក Yousafzai ទីតាំងរបស់នាងត្រូវបានគេផ្តល់ឱ្យទៅឆ្ងាយ។

See the source image

ខ្មាន់កាំភ្លើងបានបាញ់មកលើនាងដោយបាញ់ចំទៅលើម៉ាឡាឡានៅផ្នែកខាងឆ្វេងនៃក្បាលរបស់នាង។ បន្ទាប់មកគ្រាប់កាំភ្លើងបានធ្លុះទៅករបស់នាង។ ចំណែកក្មេងស្រី ២ នាក់ផ្សេងទៀតបានរងរបួសផងដែរនៅក្នុងការវាយប្រហារនេះ។

ការបាញ់ប្រហារនេះបានធ្វើឱ្យនាង Yousafzai ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរ ដូច្នេះនាងត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យយោធានៅ Peshawar។ ផ្នែកមួយនៃលលាដ៍ក្បាលរបស់នាងត្រូវបានយកចេញ ដើម្បីព្យាបាលខួរក្បាលហើមរបស់នាង និង កាត់បន្ថយសម្ពាធដែលអាចសង្កត់ទៅលើផ្នែកកណ្ដាលនៃខួរក្បាលរបស់នាង ដែលជាកន្លែងសំខាន់ជាងគេ។ ដើម្បីទទួលបានការថែទាំបន្ថែមនាងត្រូវបានផ្ទេរទៅទីក្រុង Birmingham ប្រទេសអង់គ្លេស ក្នុងការថែទាំ និង ព្យាបាលបន្ត។

See the source image

នៅពេលដែលនាងនៅចក្រភពអង់គ្លេស នាងត្រូវបានគេគ្រប់គ្រងពីភាពវង្វេងវង្វាន់ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ ដូច្នេះនាងត្រូវនៅក្នុងស្ថានភាពសន្លប់។ ទោះបីជានាងត្រូវការវះកាត់ច្រើនមុខរួមទាំងការជួសជុលសរសៃប្រសាទមុខដើម្បីជួសជុលផ្នែកខាងឆ្វេងនៃមុខរបស់នាងក៏ដោយក៏នាងមិនមានការខូចខាតខួរក្បាលអ្វីដែរ។ នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០១៣ នាងអាចចាប់ផ្តើមចូលរៀននៅក្រុង Birmingham។

ការបាញ់ប្រហារនេះបណ្តាលឱ្យមានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងដល់ Yousafzai ដែលបានបន្តក្នុងអំឡុងពេលនៃការជាសះស្បើយរបស់នាង។ ជាអកុសលតាលីបង់នៅតែចាត់ទុក Yousafzai ជាគោលដៅទោះបី Yousafzai នៅតែជាអ្នកតស៊ូមតិរឹងមាំចំពោះអំណាចនៃការអប់រំក៏ដោយ។

សុន្ទរកថានៅអង្គការសហប្រជាជាតិ

រយៈពេល ៩ ខែបន្ទាប់ពីត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ដោយពួកតាលីបង់ Yousafzai បានថ្លែងសុន្ទរកថានៅឯអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងថ្ងៃខួបកំណើតគម្រប់ ១៦ ឆ្នាំរបស់នាង ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣។ Yousafzai បានលើកឡើងពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់នាងទៅលើការអប់រំ និង សិទ្ធិស្ត្រីដោយជំរុញមេដឹកនាំពិភពលោកឱ្យផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយរបស់ពួកគេ។

See the source image

បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារ Yousafzaiបាននិយាយថា“ ក្រុមភេរវករបានគិតថាពួកគេនឹងផ្លាស់ប្តូរគោលបំណងរបស់យើង ហើយបញ្ឈប់មហិច្ឆតារបស់យើង ប៉ុន្តែគ្មានអ្វីផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងជីវិតរបស់ខ្ញុំទេ លើកលែងតែភាពទន់ខ្សោយ ការភ័យខ្លាច និង ភាពអស់សង្ឃឹមបានស្លាប់។ កម្លាំងអំណាច និង ភាពក្លាហានបានកើតមក” ។

Yousafzaiក៏បានជំរុញឱ្យមានសកម្មភាពប្រឆាំងនឹងអក្ខរកម្ម ភាពក្រីក្ រនិង អំពើភេរវកម្ម៖

“ ពួកជ្រុលនិយម ហើយពួកគេខ្លាចសៀវភៅ និង ប៊ិច។ អំណាចនៃការអប់រំធ្វើឱ្យពួកគេភ័យខ្លាច។ ពួកគេខ្លាចស្ត្រី … សូមឱ្យយើងរើសយកសៀវភៅ និង ប៊ិចរបស់យើង។ វាជាអាវុធដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់យើង”។

See the source image

ថ្ងៃ Malala

នៅក្នុងសុន្ទរកថាឆ្នាំ ២០១៣ របស់ Yousafzai នៅអង្គការសហប្រជាជាតិអគ្គលេខាធិការលោក បាន គីមូន បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី ១២ ខែកក្កដានេះថា ជាថ្ងៃកំណើតរបស់ Yousafzai – ទិវាម៉ាឡាឡា ដើម្បីជាកិត្តិយសដល់សកម្មភាពរបស់មេដឹកនាំវ័យក្មេងដើម្បីធានាការអប់រំសម្រាប់កុមារទាំងអស់។ នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសនោះលោកបានគីមូនមានប្រសាសន៍ថា៖

“ ម៉ាឡាឡាបានជ្រើសរើសការប្រារព្ធខួបកំណើតគម្រប់ ១៦ ឆ្នាំរបស់នាងជាមួយពិភពលោក។ ដោយមិនគួរមានកុមារណាម្នាក់ត្រូវស្លាប់ដោយសារតែទៅសាលារៀននោះទេ គ្មានគ្រូដែលខ្លាចការបង្រៀន ឬ ក្មេងមានការភ័យខ្លាចក្នុងការរៀនទេ ដោយពួកយើងអាចផ្លាស់ប្តូររូបភាពទាំងនេះជាមួយគ្នា” ។

Related posts
ប្រវត្តិបុគ្គលល្បីៗ

ពីក្មេងដែលយាយីដោយជំងឺតស៊ូរហូតក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកទី២៨

ប្រវត្តិបុគ្គលល្បីៗ

តើលោក ដាញ់ ហុង អ្នក​បង្កើត​ហ្វុនអក្សរ​យូនីកូដជាអ្នកណា?

ប្រវត្តិបុគ្គលល្បីៗ

លោក Larry Tesler ដែលជាអ្នកបង្កើតមុខងារ Copy Paste និង ​Cut ងាយស្រួលប្រើដល់សព្វថ្ងៃ

ប្រវត្តិបុគ្គលល្បីៗ

មេដឹកនាំតាលីបង់សំខាន់៥រូបដែលបានដឹកនាំក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធមួយនេះ​

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *